Viêm khớp gây ra đau khớp dai dẳng rất khó chịu, trong đó thoái hóa khớp và viêm đa khớp dạng thấp là hai nguyên nhân chính.

Thoái hóa khớp để chỉ mặt khớp bị hư hỏng theo thời gian, thường ảnh hưởng khớp háng, khớp gối, bàn chân, cột sống. Viêm đa khớp dạng thấp được quy cho hệ miễn dịch tấn công mô cơ thể của chính mình, dẫn đến viêm màng bao khớp và giới hạn tầm độ khớp.

Việc điều trị thường kéo dài nhưng đau khớp vẫn có thể tái đi tái lại. Các nghiên cứu gần đây cho biết các thuốc giảm đau như aspirin, thuốc kháng viêm non-steroid có thể làm cản trở quá trình sửa chữa tái tạo và sự bảo vệ nuôi dưỡng của sụn khớp. Do đó khuynh hướng mới điều trị viêm khớp là kết hợp song hành nhiều liệu pháp hỗ trợ khác nhau.

Liệu pháp hỗ trợ chữa bệnh đau khớp

Liệu pháp dinh dưỡng

Bệnh có thể khởi phát do sự tương tác phức tạp tình trạng các chất bị thiếu hụt, dư thừa hoặc quá nhạy cảm tùy theo cơ địa mỗi người và từng loại bệnh viêm khớp. Do đó chế độ ăn và các chất bổ sung rất thay đổi riêng biệt cho từng bệnh nhân. Nhiều trường hợp chế độ ăn giúp viêm khớp tiến triển chậm lại hoặc đỡ hẳn.

Thịt gia súc: Hạn chế ăn thịt có thể giảm triệu chứng viêm khớp. Có thể do acid arachidonic và acid béo gây kích thích viêm khớp. Bữa ăn nhiều protein động vật cung cấp quá nhiều phốt pho nhưng lại ít canxi, làm khởi phát chuỗi phản ứng trong cơ thể lấy canxi ra khỏi xương rồi sau đó canxi lắng đọng lại quanh khớp (đặc trưng của thoái hóa khớp). Để sửa chữa tình trạng này cần cung cấp canxi và magie cùng với thay đổi chế độ ăn.

Dị ứng thức ăn: Nhạy cảm hay dị ứng với thức ăn gây một số trường hợp viêm khớp, đặc biệt là viêm đa khớp dạng thấp. Có thể dùng cách ngưng một số thực phẩm trong nhiều ngày hoặc nhiều tuần, sau đó dùng lại riêng từng món để tìm ra loại nào có thể gây triệu chứng tệ hơn cho từng người. Các thủ phạm thường gặp là: lúa mì, bắp, sản phẩm bơ sữa, thịt bò, trái cây thuộc họ cam quýt, muối, cà phê. Ngoài ra một số người có thể nhạy cảm với cà chua, khoai tây, các loại tiêu…

Dầu cá: Nghiên cứu lâm sàng cho thấy dầu cá có thể làm dịu bớt triệu chứng của viêm đa khớp dạng thấp. Dầu từ cá vùng nước lạnh và từ cây anh thảo có những axít béo cần thiết có vai trò kiểm soát quá trình viêm trong cơ thể. Một số loại dầu có ích khác như cây lanh, mè, hướng dương, bí ngô…

Glucosamine sulfate: Là chất nền cấu tạo nên sụn, có tác dụng điều trị viêm khớp, đặc biệt là thoái hóa khớp. Ngoài khả năng tái tạo bề mặt sụn khớp, vài nghiên cứu cho thấy hiệu quả kiểm soát đau tốt hơn cả ibuprofen.

Kiểm soát cân nặng

Trọng lượng thừa làm tăng áp lực quá mức lên nhiều khớp. Do đó người viêm khớp, đặc biệt là thoái hóa khớp nên cố gắng phấn đấu duy trì cân nặng lý tưởng. Có thể đạt được bằng chế độ ăn nhiều rau củ, thực phẩm ít năng lượng. Tuy nhiên cần chú ý tránh bị thiếu hụt những chất béo cần thiết nếu quá kiêng khem trong thời gian dài.

Tập vận động nên được bác sĩ kiểm soát chặt chẽ. Thái Cực Quyền rất an toàn và tiện lợi cho người đau khớp.

Thảo dược

Có nhiều công năng, ngoài giảm đau còn giúp kháng viêm, kích thích tái tạo và bảo vệ tổn thương sụn và xương, thanh lọc các chất độc trong khớp.

Rễ cây keo vuốt mèo, củ gừng, lá và ngọn cây râu dê, vỏ cây liễu hoạt động như chất kháng viêm, tác dụng kéo theo là giảm đau (aspirin có dược chất được tổng hợp từ cây râu dê và cây liễu).

Cây se, dùng cho khớp dưới dạng kem hoặc dầu thoa thúc đẩy lành sụn và xương, đặc biệt tốt trong bệnh thoái hóa khớp. Hạt cần tây có tác dụng lợi tiểu làm tăng đào thải các chất độc tố.

Một số thảo dược khác cũng có lợi như tinh dầu trầm, lá cúc khô, rễ cam thảo… Cần lưu ý thảo dược không dùng để ức chế đau hoàn toàn, ngược lại đau còn là triệu chứng cần thiết báo hiệu cho người bệnh phải nghỉ ngơi.

Giải độc tố, ăn kiêng

Liệu pháp giải độc tố giúp thanh lọc cơ thể, đặc biệt ở khớp, đào thải các chất cản trở vận động và gây đau trong viêm khớp. Có thể ăn kiêng các thực phẩm nghi ngờ dị ứng hay quá mẫn cảm. Chú ý không nên thái quá và cần được bác sĩ kiểm soát.

Tâm dược

Nhiều yếu tố bên cạnh hiện tượng viêm tác động đến tiến trình viêm khớp, bao gồm cả thái độ với bệnh tật, mức độ cảm xúc bị đè nén và khả năng thích nghi của mỗi người. Bệnh nhân viêm khớp có thể kiểm soát được một phần các yếu tố này. Liệu pháp tâm dược có tác dụng xoa dịu đau khớp, tăng tầm độ vận động khớp, dễ ngủ, và tăng cường hệ miễn dịch.

Các kỹ thuật bao gồm: trí tưởng tượng sáng tạo, xây dựng hình ảnh bản thân dưới sự dẫn dắt, thư giãn toàn diện, sinh hoạt theo nhóm hỗ trợ nhau, tự thôi miên, thiền định. Bản chất trị liệu này tác động lên cơ chế kiểm soát đau trung ương, được ví như nút chặn cuối cùng của con đường dẫn truyền tín hiệu thần kinh đau. Các kinh nghiệm này thường được trao đổi từ những người đồng bệnh với nhau hơn là từ các bác sĩ hoặc y tá.

Người đau khớp có thể áp dụng kỹ thuật thư giãn làm giảm viêm, giảm đau như sau: Quần áo rộng rãi, nằm hoặc ngồi trong tư thế dễ chịu. Hít thở sâu và chậm. Phối hợp với nhịp thở thư giãn từng phần cơ thể khác nhau. Tưởng tượng hít vào khí lực sung mãn đưa đến các khớp, còn hơi thở mang cơn đau ra khỏi khớp. Cố gắng duy trì lâu lâu tùy theo khả năng. Khi đã sẵn sàng thì từ từ trở lại nhịp thở bình thường và mở mắt thật chậm.